ท่าเรือ

ท่าเรือ

คำว่า “ท่าเรือ” หรือ “เมืองท่า” ทางภาษาอังกฤษใช้ว่า “Port” หรือ “Seaport ” หมายถึงอาณาบริเวณพื้นที่สำหรับให้เรือเข้าจอดเทียบท่า มีการทอดสมอเรือ มีอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ในการดำเนินกิจกรรมระหว่างเรือกับชายฝั่ง เช่น การขนถ่ายสินค้าจากเรือขึ้นสู่ฝั่ง หรือจากเรือลงเรือ หรืออาจกล่าวอย่างสั้น ๆ ว่า ท่าเรือ คือ อาณาบริเวณพื้นที่ที่มีการติดต่อกันระหว่างเรือกับชายฝั่ง ตัวอย่างท่าเรือต่างประเทศที่มีความสำคัญด้านการพัฒนาในยุโรป ได้แก่ รอตเตอร์แดม (Rotterdam’s Europort) ท่าเรือแอนท์เวิร์พ (Port of Antwerp) ท่าเรือแฮมเบิร์ก (Hamburg Port)

สำหรับท่าเรือของไทยที่สำคัญต่อการพัฒนาประเทศส่วนใหญ่เป็นท่าเรือของรัฐ ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงคมนาคม ได้แก่ ท่าเรือกรุงเทพ ท่าเรือแหลมฉบัง ท่าเรือมาบตาพุด ท่าเรือน้ำลึกสงขลา ท่าเรือน้ำลึกภูเก็ต เป็นต้น

ท่าเรือจะประกอบด้วยพื้นที่ที่มีลักษณะเป็นที่กำบังเรือ (Harbour) ทั้งลักษณะที่เป็นธรรมชาติหรือที่มนุษย์สร้างขึ้นและสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ สำหรับเรือกับชายฝั่ง สิ่งก่อสร้างที่มีความสำคัญหรือเกี่ยวข้องกับท่าเรือได้แก่

-อู่เรือ (Dock)

-เขื่อนกันคลื่น (Breakwater)

-หมุดหรือหลักผูกเรือ (Dolphin)

ส่วนบริเวณที่ให้เรือเข้าจอดเทียบท่า (Berth) ซึ่งท่าเรือแต่ละแห่งควรมีจำนวนท่าสำหรับเทียบเรือตามความเหมาะสม ขึ้นกับขีดความสามารถในการรองรับการขนส่งสินค้าของแต่ละท่าเรือและการควบคุมค่าใช้จ่ายต่างๆ เพื่อให้กิจการท่าเรือได้รับผลประโยชน์สูงสุด

ประเภทของท่าเรือ

แบ่งแยกตามหน้าที่หรือลักษณะการใช้งาน สามารถแบ่งได้ดังนี้

1.ท่าเรือขนส่งผู้โดยสาร

ประเทศไทย

ท่าเรือภูเก็ต เป็นท่าเรือประมงเดิม แต่จะมุ่งเน้นทางด้านเรือท่องเที่ยวมากกว่า และมีการขนส่งสินค้าเทกองเป็นหลัก ปัจจุบันไม่มีกิจกรรมขนถ่ายสินค้ามากนัก

ท่าเรือหาดยาว จ.ตรังเป็นท่าเรือข้ามฟาก เพื่อข้ามไปยังเกาะในทะเลตรังต่างมากมาย เช่น เกาะลิบง เกาะรอก เกาะกระดาน เกาะเชือก เกาะม้า ถ้ำมรกต เกาะเหลาเหลียง เป็นต้น

ต่างประเทศ

ท่าเรือโยะโกะฮะมะ ประเทศญี่ปุ่น มีท่าเทียบเรือหลัก ๆ สิบแห่ง โดยมีท่าเทียบเรือฮอนโมกุที่มีที่ทอดสมอเรือ 24 จุดเป็นจุดอำนวยความสะดวกหลักของท่าเรือ บริเวณท่าเรือมีอ่าวโอซานบาชิที่รองรับการเดินทางเข้าออกของผู้โดยสารทางเรือ รวมถึงมีด่านตรวจคนเข้าเมือง ด่านศุลกากร และสถานกักกันสิ่งของต้องห้ามสำหรับรองรับการเดินทางระหว่างประเทศ มีอ่าวเดตะมะชิ หรือที่เรียกกันว่า “อ่าวกล้วย” สำหรับรองรับพืชผักผลไม้ นอกจากนี้ยังมีอ่าวไดโคคุที่ตั้งอยู่บริเวณเกาะที่ถมขึ้นมาคิดเป็นพื้นที่ 321 เฮกตาร์สำหรับตั้งโกดังสินค้ามีท่าเทียบเรือ 7 ท่าถูกใช้โดยกองทัพสหรัฐอเมริกาที่ประจำการอยู่ในญี่ปุ่น และท่าเทียบเรืออื่น ๆ ใช้เก็บโครงเรือและทำหน้าที่อื่น ๆ

ท่าเรือเก็บสินค้าหรือท่าเรือขนส่งสินค้า

ประเทศไทย

ท่าเรือแหลมฉบัง เป็นท่าเรือสำคัญที่สุดของไทยในฐานะประตู สู่ประเทศในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก อาทิ ประเทศในแถบเอเชียตะวันออก ทวีปออสเตรเลีย และทวีปอเมริกา ด้วยปริมาณการขนส่งสินค้าเข้าออกระหว่างประเทศในปี 2547 สูงถึง ร้อยละ 70 ของการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศทั้งหมดของไทย ปัจจุบัน

ท่าเรือกรุงเทพ เป็นท่าเรือสำคัญทางภาคกลางในฐานะประตู สู่ประเทศในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกเช่นเดียวกับท่าเริอแหลมฉบัง ภาครัฐมีนโยบายลดปริมาณ การขนส่งสินค้าผ่านท่าเริอกรุงเทพพร้อมทั้งมุ่งพัฒนาให้เป็นศูนย์กลางของธุรกิจขนส่งระหว่างประเทศและเป็นศูนย์รวม ของหน่วยงานให้บริการด้านการส่งออกและนำเข้า เพื่อผลักดันให้ผู้ส่งออกและ ผู้นำเข้าหันไปใช้ท่าเริอแหลมฉบังแทน อันจะช่วยลดป้ญหาความแออัดบริเวณ ท่าเรือและปัญหาจราจรในกรุงเทพฯ

ท่าเรือเชียงแสน เป็นท่าเริอสำคัญทางภาคเหนือในฐานะประตู สู่จีนตอนใต้ โดยใช้เล้นทางเดินเริอตามลำนํ้าโขงจากอำเภอเชียงแสน จังหวัด เชียงรายไปยังมณฑลยูนนานของจีน ก่อนจะขนส่งและกระจายสินค้าต่อไปยัง มณฑลอื่นๆ นับเป็นการช่วยลดระยะเวลาและต้นทุนการขนส่งสินค้าจากไทยไป จีนได้เป็นอย่างดิโดยเฉพาะสินค้าที่ผลิตในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยไม่ต้องขนส่งสินค้ากลับมาลงเริอที่กรุงเทพฯ ปัจจุบันการขนส่งสินค้าผ่าน ท่าเรือเชียงแสนมีแนวโน้มขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยส่วนใหญ่เป็นสินค้าเกษตร โดยเฉพาะลำไยอบแห้งและยางพารา อย่างไรก็ตาม การที่ท่าเรือเชียงแสน มีข้อจำกัดด้านสถานที่ตั้ง

ท่าเรือระนอง เป็นท่าเรือสำคัญบริเวณชายส่งทะเลอันดามัน ในฐานะประตูสู่ประเทศในแถบเอเชียใต้ ตะวันออกกลาง ทวีปแอฟริกา และ ทวีปยุโรป การขนส่งสินค้าจากไทยไปยังประเทศในภูมิภาคดังกล่าวโดยผ่าน ท่าเริอระนองจะช่วยลดระยะเวลา ระยะทาง และต้นทุนการขนส่งลงได้มาก เมื่อเทียบกับการขนส่งสินค้าผ่านท่าเริอบริเวณอ่าวไทย

ท่าเรือพาณิชย์สัตหีบ-กองทัพเรือ เป็นท่าเรือน้ำลึกสำหรับขนส่งสินค้า ในระหว่างปี พ.ศ. 2509 – 2512 ได้มีการก่อสร้างท่าเรือสัตหีบเพื่อประโยชน์ทางการทหารของสหรัฐฯ ซึ่งต่อมาท่าเรือแห่งนี้ได้โอนมาเป็นกรรมสิทธิ์ของรัฐบาลไทย เมื่อปี พ.ศ. 2515 และเมื่อพ.ศ. 2522 ท่าเรือพาณิชย์สัตหีบ-กองทัพเรือ เป็นหน่วยงานเฉพาะกิจที่กองทัพเรือ อนุมัติให้ดำเนินงานด้านพาณิชย์นาวี

ท่าเรือเชียงของ โดยมุ่งเน้นประสิทธิภาพการให้บริการนำเข้า – ส่งออกสินค้าและส่งเสริมการค้าชายแดนระหว่าง 4 ประเทศ ตามข้อตกลง 4 ฝ่าย ประกอบด้วย สาธารณรัฐประชาชนจีน สหภาพพม่า สาธารณรัฐประชาชนลาว ไทย (ทั้งนี้เบื้องต้นจะเน้นการให้บริการนำเข้า – ส่งออกระหว่างไทย กับ สปช. ลาว)

ต่างประเทศ

Port Klang ประเทศ มาเลเซียเป็นท่าเรือสำคัญของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งอยู่กึ่งกลางชายฝั่งทางตะวันตกของคาบสมุทรมลายู ปริมาณสินค้าที่ขนส่งผ่านท่าเรือแห่งนี้ สูงเป็นอันดับ 11 ของโลก มีท่าเรือน้ำลึกที่สามารถรองรับเรือขนส่งสินค้า ขนาดใหญ่ได้ และเป็นจุดยุทธศาสตร์ในการขนส่งทางทะเล เนื่องจากเป็นท่าเรือที่อยู่ระหว่างช่องแคบมะละกา นอกจากนี้ ยังมีFree Commercial Zone (FCZ) ซึ่งเป็นเขตพิเศษสำหรับการลดหย่อนภาษีและค่าธรรมเนียมต่างๆ ในการขนถ่ายสินค้า ด้วยปัจจัยด้านภูมิศาสตร์เพราะเป็นท่าเรือที่เป็นทางผ่านสำหรับการเดินเรือข้ามจากมหาสมุทรอินเดียไปยังมหาสมุทรแอตแลนติก รัฐบาลจึงพยายามผลักดันให้Port Klang เป็นศูนย์กลางขนถ่ายสินค้าของประเทศและของภูมิภาค (Hub Port)

ท่าเรือเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน ท่าเรือขนส่งเซี่ยงไฮ้ กลายเป็นท่าเรือคอนเทนเนอร์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก สามารถเป็นฐานการส่งออกสินค้าที่แข้มแข็งและสำคัญของจีน

ท่าเรือเพื่อการทหาร

ประเทศไทย

ฐานทัพเรือสัตหีบ เป็นฐานทัพที่ใหญ่ที่สุดในฝั่งอ่าวไทย  ถือกำเนิดขึ้นจากพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว  เมื่อ พ.ศ. 2457  ครั้งประพาสเลียบชายฝั่งทะเลตะวันออก ได้ทอดพระเนตรเห็นว่าชายฝั่งบริเวณนี้มีชัยภูมิดีเยี่ยม  สามารถสร้างฐานจอดเรือรบได้   จวบจนปัจจุบันฐานทัพเรือสัตหีบได้พัฒนา  และเปิดพื้นที่บางส่วนให้ประชาชนได้เข้ามาท่องเที่ยว  เช่น หาดดงตาล ท่าเทียบเรือจุกเสม็ด หาดนางรำ-หาดนางรอ เขาแหลมปู่เจ้า ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล อ่าวเตยงาม พิพิธภัณฑ์นาวิกโยธิน หาดทรายแก้ว เป็นต้น

ฐานทัพเรือพังงา จากสถานีทหารเรือพังงา ได้ยกฐานะ เปลี่ยนชื่อเป็น “ฐานทัพเรือพังงา” ในวันที่ ๔ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๙ ตามพระราชกฤษฎีกา แบ่งส่วนราชการ และ กำหนดหน้าที่ ของส่วนราชการ กองทัพเรือ กองบัญชาการทหารสูงสุด กระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๓๘ มีหน้าที่ดำเนินการ เกี่ยวกับฐานทัพ การป้องกันพื้นที่ การรักษาความสงบเรียบร้อย และ ระเบียบวินัยของทหาร การสารวัตรทหาร การรักษาความปลอดภัย ฐานที่ตั้งหน่วยทหาร และพื้นที่ ที่ได้รับมอบหมาย การกิจการพลเรือน  การควบคุมเรือพาณิชย์ การเรือนจำ การสวัสดิการ ตลอดจน ให้การฝึก และ ศึกษาวิชาการ ตามที่ ได้รับมอบหมาย มีผู้บัญชาการฐานทัพเรือพังงา เป็น ผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ

ฐานทัพเรือสงขลา เป็นฐานทัพเรือในพื้นที่ภาคใต้ฝั่งตะวันออก และฝั่งทะเลอันดามัน ใช้เป็นฐานส่งกำลังบำรุงให้แก่กำลังทางเรือที่ออกปฏิบัติการ  ในวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ.2538 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงลงพระปรมาภิไธย ในพระราชกฤษฎีกา ยกฐานะจากสถานีทหารเรือสงขลาขึ้นเป็น ” ฐานทัพเรือสงขลา “

ท่าเรือน้ำมัน

ท่าเรืออุตสาหกรรม มาบตาพุด เป็นสาธรณูปโภคหลักอุตสาหกรรมมาบตาพุด

เป็นท่าเรือขนถ่ายสินค้าเหลวจากกลุ่มอุตสาหกรรมปิโตรเคมีบริเวณนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดและสินค้า

ทั่วไป ถือเป็นท่าเรือที่ใหญ่และทันสมัย ซึ่งนับเป็นปัจจัยพื้นฐานที่อำนวยต่อการพัฒนาเศรษฐกิจเมืองไทย สำหรับประเทศอุตสาหกรรมใหม่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แบ่งตามลักษณะการลงทุนเป็น 2ประเภท คือ

1.ท่าเรือสาธารณะ (Public Berths) หมายถึงท่าเรือที่ไม่จำกัดจำนวนผู้ใช้บริการโดยนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย จะลงทุนก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกพื้นฐาน รวมทั้งท่าเทียบเรือให้ประกอบด้วย

-ท่าเทียบเรือทั่วไป

-ท่าเทียบเรือสินค้าเหลว

2.ท่าเรือเฉพาะกิจ (Specific Berth) เป็นท่าที่จำกัดจำนวนผู้ใช้บริการเฉพาะในกลุ่มของผู้ประกอบการเท่านั้น โดยเอกชนหรือผู้ประกอบการจะต้องลงทุนก่อสร้างท่าเทียบเรือและสิ่งอำนวยความสะดวกพื้นฐานเองทั้งหมด

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s